رفتار بهتر ، جانشين تنبيه كودكان

وقتي از طرف مدرسه با خانه پسر بچه دانش آموز تماس گرفتند، قلب مادرش فرو ريخت. در حالي كه فقط يك هفته بود كه او به مدرسه مي رفت. معلمش به منزل آنها زنگ زد و گفت: پسر بچه هفت ساله درد سر ايجاد كرده، بدون اجازه وسايل ديگران را بر مي دارد، دروغ مي گويد،و..... مادر، در پاسخ به معلم فرزندش گفت:

-   ما به هر طريق كه لازم بود با او رفتار كرده ايم. با او حرف زده ايم. اسباب بازيهاي مورد علاقه اش را از او دور كرده ايم و حتي تنبيهش كرده ايم ، اما هيچكدام از روشها نتيجه خاصي نداشته است.

البته،خانواده آن پسر بچه تنها خانواده اي نيستند كه چنين وضعي دارند. بر آوردي از حدود 2100 پدر و مادر نشان مي دهد كه بيش از يك سوم والدين اظهار داشته اند روشهاي آنان در مورد بهتر شدن رفتار فرزندشان موثر نبوده است.

فرق تربيت و تنبيه

 تربيت، يعني آموختن اين كه بچه ها همه چيز را به درستي انجام بدهند. اما تنبيه به آنها رنجش و دلخوري مي آموزد و منجر به عزت نفس پايين يا رفتار آشوبگرانه آنها در آينده مي شود.

 اصلاح رفتار بد بچه ها، نه تنها بايد آنها را به سوي بهتر شدن هدايت كند، بلكه بايد به آنها بياموزد تا مهارت هاي جديد كسب كنند تا در زندگي موفق بشوند. والدين مي توانند رفتارچالش بر انگيز فرزندشان را بدون آنكه در اين روند كودك احساس بدي نسبت به خودش پيدا كند، متوقف سازند.

براي شروع بي مناسبت نيست سه روش قديمي كه عادات منفي پدر و مادري هستند، تغيير كند و جاي آنها را عادات جديد و مثبت بگيرد.

از كودك سوال كنيد

يك هفته بعد از اولين تماس تلفني با مادر آن پسر بچه، معلم مربوطه ، دوباره با مادر وي تماس گرفت و گفت او يكي از همكلاسي هايش را هل داده و به زمين انداخته است.

روش قديم: مادر پسر بچه مي گويد: طبيعتا، من در مورد اينكه چرا هل دادن رفتار ناشايستي است، شروع به سخنراني براي فرزندم كردم و به اوگفتم كه تا يك هفته حق ندارد با ماشين مورد علاقه اش بازي كند.

روش مثبت: او مي گويد:« به جاي سخنراني، از او پرسيدم چرا دوستش را هل داده بود اگر كس ديگري او را هل داده بود چه احساسي پيدا مي كرد. همين طور از او پرسيدم كه چطور مي توانست اوضاع را بهتر از اين بكند.»

پسر بچه احساس خشمي را كه به او دست داده بود، بيان كرد و گفت كه دفعه ديگر به جاي هل دادن همكلاسي اش، نزد معلم مي رود و از او كمك مي طلبد. بعد يك نقاشي كشيد و پايين صفحه نوشت « معذرت مي خواهم» و آن را به همكلاسي اش داد. مادر مي افزايد:

« اگر من او را تنبيه مي كردم، هرگز امكان نداشت چنان رفتاري بكند»

از نقاشي گام به گام استفاده كنيد

وقتي هر شب فرزند پنج ساله تان براي رفتن به رختخواب ناله مي كند، چه كاري از دستتان بر مي آيد؟

روش قديم: او را به طريقي گول مي زنيد، تطميع كرده يا تهديد مي كنيد كه ديگر اجازه نمي دهيد تلوزيون تماشا كند.هر يك از اين ها وقت خواب را به دعوامبدل مي كند.

روش مثبت: با همديگر طرح هايي بكشيد و با كمك نقاشي نشان بدهيد كه او دارد حمام مي كند، لباس هايش را در كمد مي گذارد. مسواك مي زند و لباس خوابش را مي پوشد تا قصه شب خود را بشنود. اكنون، وقتي موقع خواب فرا مي رسد،او مي تواند مسوول باشد و فهرست كارهايش را مرور كند.

برنامه ريزي كنيد

فرزند 8ساله تان از انجام تكاليف درسي خود طفره مي رود و وقتي در اين باره از او سوال مي كنيد، عصباني مي شود و كتاب و دفتر هايش را روي زمين پخش مي كند.

روش قديم: با غضب داد مي زنيد و مي گوييد:« به اتاقت برو ، همان جا بمان و درباره كاري كه كرده اي فكر كن.»

روش مثبت: وقتي آرامش به او بر مي گردد، برايش توضيح مي دهيد كه بعضي وقتها هر كسي دستخوش احساسات منفي مي شود و فرصتي مي خواهد تا خونسردي خود را به دست بياورد. مي توانيد به او پيشنهاد كنيد كه با هم جايي را براي استراحت خودتان درست كنيد كه با كتاب،لوازم نقاشي يا صندلي راحتي تزيين شده باشد.

 منبع : مجلات خانواده

ريشه يابي علت تقلب كوچولوهاي متقلب

 با اينكه پايه هاي رفتاري كودك ، در تعامل با خانواده شكل مي گيرد ، اما اولين مراحل آموزش رسمي از مدارس شروع مي شود و طبيعي است كه مدرسه روي گرايش ، رفتار ، طرزتقكر وعلاقه كودكان اثرداشته باشد . تاثير مدرسه و معلمان آن بر روحيه كودك تا حدي است كه تا سنين بزرگسالي و حتي تا آخر عمر همراه انسان مي ماند و به اين جهت ، بررسي و مطالعه رفتار كودكان در مدرسه و تعامل آنان با معلمان و همسالان ضروري به نظر ميرسد  .مدرسه جامعه كوچكي است كه كودك را براي رويارويي براي دنياي بزرگ آماده ميكند و همانطور كه مي دانيم، تعليم وتربيت جدا از هم نيست و موضوعات تحصيلي و رفتاري اثر متقابلي بر يكديگر مي گذارند. دانش آموزاني كه مشكلات رفتاري نظير ، افسردگي، روان پريشي،پرخاشگري و پر جنبشي( بيش فعالي) دارند بي شك دچار  مشكلات تحصيلي و افت درسي هم خواهند شد و گاه بر عكس است، اما تشخيص اينكه كدام عامل، اوليه بشمار مي آيد، كاري دشوار است. به طور مثال تقلب يكي از مشكلاتي است كه خانواده ها و كادر آموزشي مدارس را در زمان برگزاري امتحانات آزار مي دهد و براي حصول اطمينان از برگزاري سالم امتحانات انرژي زيادي را از مسوولان مدرسه مي گيرد. با وجود تمام مراقبت ها بعضي از دانش آموزان از كمترين فرصت براي تقلب در امتحان استفاده مي كنند .بعضي كودكان بنا به شرايط شان دست به تقلب مي زنند ، عده اي در مورد انجام تكاليف به معلم دروغ مي گويند و گروهي ديگر تكاليف همكلاسي خود را بر داشته يا هنگام انجام تكاليف منزل دست به تقلب مي زنند.

دلايل تقلب كودكان

يكي از علل تقلب، آماده نبودن دانش آموزان براي امتحان است. گاهي كه كودك موضوع درسي را خوب نياموخته و مي ترسد در امتحان نمره كمي بگيرد و والدين آزرده خاطر شوند، دست به اين كار مي زند. چنانچه انگيزه تقلب ضعف درسي باشد ، مي توان با صحبت كردن در مورد قبح اين كار اشتباه كودك را گوشزد كرد و گاهي نيز اين مشكل با گرفتن معلم خصوصي و زمان بندي براي درس خواندن و كمك درسي به دانش آموز،قابل حل است.

گاهي كودك در انجام تكاليف منزل هم تقلب مي كند و تذكر نيز كارساز نيست. در چنين شرايطي اگر گفتگو نتيجه نداشته باشد، والدين بايد با حضور معلم و خود كودك جلسه اي تشكيل دهند و مساله را برسي كنند، اما بطور معمول انجام دوباره تكاليفي كه كودك در مورد آنها تقلب كرده بهترين  تنبيه براي كودك بشمار مي آيد. زماني هم مسبب دليل تقلب كودك والدين هستنند كه بدون توجه به روحيه، توان و استعداد كودك وي را سرزنش يا با ديگر دوستانش و بچه هاي فاميل مقايسه مي كنند و ناچار دانش آموز تحت فشار والدين ، و براي كسب نمره بهتر تقلب مي كنند شايد كودك با معلومات خود بتواند حد نصاب قبولي را با اعتماد به نفس كامل كسب كند، اما زماني كه والدين توقعاتي فراتر از توان كودك داشته باشند نتيجه اش واكنش هاي نا به هنجار كودك است كه تقلب يكي از آنها به شمار مي آيد.

يكي ديگر از علل متوسل شدن كودك به تقلب ، ميزان ترس و اضطراب است . وي با تمام تلاش خود را براي امتحان آماده مي كند ، اما اضطراب و ترس وي موجب مي شود مطالب درسي را فراموش كند . بعضي دانش آموزان ادعا مي كنند كه اگر ابتداي جواب را از روي برگه دوستشان ببينند بقيه مطالب يادشان مي آيد و مي توانند به سوالات جواب بدهند راه حل مشكل اين گروه از بين بردن ترس و اضطراب آنهاست . اضطراب كودك مي تواند دلايل متفاوتي داشته باشد به عنوان مثال ترس از كم آوردن نمره و واكنش والدين نسبت به اين موضوع يكي ازدلايل است كه بايد به كودك اطمينان داد نمره وي هر چه باشد به هر حال نتيجه تلاش اوست و پدر و مادر هميشه آمادگي دارند به او براي رفع مشكلش كمك كنند.

بر اساس باور غلط بعضي خانواده ها كودكان به اين نتيجه مي رسند كه فقط وقتي نمره 20 بگيرند مورد توجه والدين هستنند و از آنها به عنوان شاگرد زرنگ نام برده شود و در نتيجه گاهي در نمره برگه هاي امتحاني خود دست مي برند تا پدر و مادر را فريب دهند. از موارد قابل تاملي كه بچه ها را به سوي تقلب مي كشاند، مساله نياز به جلب توجه ، خود نمايي، و قدرت نمايي در ميان همسالان است و كودك با اين روش مي خواهد در برابر همسالان احساس برتري كرده و توانايي هاي خود را به اثبات برساند. اين نكته هم جالب است كه گاهي كودك  روش معكوس تقلب كردن را بكار مي برد، يعني به همكلاسي هايش تقلب مي رساند از انجام اين كار لذت مي برد. چون تصور مي كند با اين عمل خدمتي در حق دوستش انجام مي دهد. وظيفه والدين است كه فرزندانشان را نسبت به اين مساله آگاه كرده و قبح عمل را براي آنان توضيح بدهند و بگويند كه اين عمل نه تنها خوبي در حق دوست آنها نيست، بلكه صدمه زدن به وي نيز محسوب مي شود و با رفتار او، همكلاسي اش نسبت به پذيرش مسووليت هاي خود دچار لغزش مي شود ودر زندگي آينده مشكل پيدا مي كند. جالب است كه عده اي معدود از دانش آموزان نيز به دليل عدم اعتماد به دانسته هاي خودشان و براي برخورداري از امنيت رواني، هميشه برگه تقلب همراه خود دارند، حتي اگر هيچگاه از آن استفاده نكنند.       

                                                                            منبع مجلات خانواده